31. Begeleiding
Publicatie: 01/01/2023
Wat heel veel mensen niet doorhebben is dat muzikanten minstens 95% van de tijd begeleiding spelen. Zelfs de zang is min of meer verplicht om de melodie te volgen, anders dreigt de song onherkenbaar te worden.
Begeleiden kan op heel veel verschillende manieren gebeuren. Ik heb bijvoorbeeld ontzettend veel moeite om de simpele maar zeer strakke drie-akkoorden rock & roll te spelen, want ik heb steeds de neiging om ritmisch iets of wat af te wijken.
Mijn allereerste openbaring als bassist (want dat was inderdaad vele jaren mijn eerste instrument) was John Paul Jones van Led Zeppelin, die heel veel gebruik maakte van syncopes. In tegenstelling tot de medische terminologie (waar het staat voor kortstondig flauwvallen) betekent het in de muziek dat een of meer tonen niet op de tel vallen, waardoor normale accenten verlegd worden. Een zeer gekend voorbeeld is Paranoid van Black Sabbath waar Ozzy Osbourne bij zowat elke lettergreep net voor de normale rock beat zingt, waardoor je een soort asynchroon, opgejaagd effect krijgt.
Bij Led Zeppelin werd dit nog eens beklemtoond doordat de gitarist Jimmy Page (ooit begonnen als bassist) dikwijls dezelfde baslijn samenspeelde, waardoor je dat strakke en forse geluid krijgt. Sindsdien is het een vast ingrediënt geworden bij elke bekende rockgroep. Samen met onze bassist gebruik ik het zeer geregeld in het stevigere werk, in plaats van altijd maar volle akkoorden te laten klinken (wat misschien spectaculair klinkt maar binnen de kortste keren heel vervelend wordt). In de strofes demp ik mijn snaren en in de refreinen wissel ik het meestal af met power chords.
In funk, disco en reggae wordt er dan weer veel gebruik gemaakt van heel korte, ritmische akkoorden met slechts één, twee of drie noten. In trage songs worden veelal langere ‘open’ akkoorden gespeeld, dikwijls met een langere echo voor een ruimtelijk effect. Het is vanzelfsprekend dat je voor al die stijlen niet dezelfde klank kan gebruiken.
Er zijn ook gitaristen die zeer nadrukkelijk hun stempel hebben gedrukt op begeleiding door een aparte stijl (en klank) te gebruiken, zoals The Edge (U2) en Andy Summers (The Police). Maar vergeet als gitarist in godsnaam niet dé maatstaf: de bluesy licks van Jimi Hendrix.
Zij die menen dat begeleiding enkel te maken heeft met wat akkoorden spelen vergissen zich schromelijk. Trek de lijn even door: musiceren heeft zeker niet alleen te maken heeft met noten spelen. Voor mij is mogelijk de belangrijkste basic skill: ritmiek. Bijzonder eenvoudig te testen door te scatten of beat boxen. Als je die basistechniek niet hebt ga je nooit degelijk accenten kunnen leggen. Het verschil tussen een elektronische stem en genuanceerd spreken. En voor alle duidelijkheid: dit geldt voor élke muzikant en zanger(es), dus zeker niet alleen voor drummers.