18. Gitaarelementen
Publicatie: 01/01/2023
De allereerste en zeer belangrijke schakel in een lange keten van ‘muziekonderdelen’ zijn de elementen (of ‘pickups’) die de (meestal) stalen snaren opvangt om verder versterkt te worden. Je kan ze terugvinden op het gedeelte tussen de arm en de brug, waar de meesten met een plectrum in hun rechterhand de snaren aanslaan (sommigen enkel met de vingers zoals Mark Knopfler en Jeff Beck).
Vele gitaristen willen de oorspronkelijke elementen behouden, maar er zijn er misschien zelfs nog meer die ze vervangen door merken als DiMarzio of Seymour Duncan, om de twee bekendste te noemen. Dikwijls gebeurt dit met goedkopere gitaren waarin men dan de mindere elementen vervangt door het betere werk.
Je kan de meeste elementen opdelen in:
– single coil (typisch voor Fender gitaren)
– humbucker (typisch voor Gibson gitaren)
– rail (iets tussen deze twee in)
De ‘single coil’ is het smallere element dat meer in het hogere klankenpallet terug te vinden is. De ‘humbucker’ is de twee keer zo breed als de single coil en heeft een warmere ‘body’. Oorspronkelijk waren deze bedoeld voor jazz gitaristen, maar later zijn ook de blues en rock gitaristen ze gaan gebruiken.
Wellicht het meest bekende gitaarmodel dat gebruik maakt van deze humbuckers is de Gibson Les Paul, waarop je er zo’n twee terugvindt. Bij single coils heb je er meestal drie, zoals op de Fender Stratocaster. Iets minder bekend is het ‘rail’ model, dat zo smal is als de single coil maar meer neigt naar de klank van de humbucker.
Bij sommige gitaarmodellen kan je met een aparte knop de humbuckers en rails reduceren naar single-coil (ook ‘split coil’ genoemd), waardoor je meer combinaties krijgt. Je kan ook een tussenstand (‘out-of-phase’) gebruiken tussen de single-coils die het specifieke geluid van bijvoorbeeld Mark Knopfler laat horen.
Een klassieker onder de humbuckers is de ‘Super Distortion’ die zeer veel aan bod komt bij het hardere werk. Op mijn twee Ibanez FGM gitaren heb ik de ‘bridge’ elementen (meest rechts, waar de bevestiging van de snaren zit) laten vervangen door dit model. De andere twee elementen zijn rails maar ook met de mogelijkheid om ze single coil te maken, wat betekent dat ik een ruim palet heb aan klankmogelijkheden.
Op mijn Fender Stratocaster heb ik alle elementen laten vervangen door Di Marzio rails, met onder meer een Super Distortion in de midden positie. In de ‘neck’ positie (tegen de arm) heb ik een Joe Satriani model staan, waarvan ik een ongelooflijke fan ben geworden vanwege het brede bluesy palet. Als je de volumeknop iets terugdraait hou je nog altijd een duidelijke en warme klank over, wat het bijzonder geschikt maakt voor de vele nuances die je in de blues kwijt kan.
Alhoewel je het niet dadelijk kan zien, zitten er bij al deze modellen vele varianten, elk met een eigen typisch klank palet. Wees maar gerust dat als een gitarist een bepaalde klank van zijn favoriet wil hebben, hij of zij zeker de geschikte pickups in aanmerking zal nemen.