In dit artikel ga ik het hebben over een waanzinnig knap staaltje techniek, maar hiervoor is er eerst een pittige introductie nodig.

Een gekend fenomeen dat al enkele decennia zeer veelvuldig in de muziekwereld gebruikt wordt is ‘sampling’. Kort samengevat is dat een digitale opname die je digitaal kan bewerken in al zijn mogelijke vormen en facetten. Simpel gezegd komt het er op neer dat je het geluidsfragment moet ‘knippen’, in een geluidsmodule (‘sampler’) steken, aan een synthesizer koppelen en op het juiste moment via een toets starten. Zeer gekende voorbeelden zijn drum samples en korte samples van een fanfare of klassiek orkest.

Wellicht het meest in het geheugen gegrift zijn de talloze samples die gebruikt worden in Owner Of A Lonely Heart (Yes), waarbij na een tweetal minuten het 8 seconden durende tussenstuk veel weg heeft van een ‘in een sporthal opgenomen bigband uit de jaren ’30 op steroids’. Overigens komt vlak daarna de gitaarsolo die niét gesampled is (en toch zo klinkt), maar die technische uitleg ga ik je besparen.

Ondanks de enorme voordelen heeft sampling één zeer nefast nadeel: bij de minste toonsverhoging of -verlaging krijg je een zeer onnatuurlijke klank. Misschien leuk als ringtone in je smartphone, maar totaal onbruikbaar als ‘natuurlijk gitaareffect’. De moraal tot hiertoe is dat je geen water met vuur moet mengen.

Toch begon de firma Kemper Amps in 2012 aan een revolutionair concept te werken waarbij de grootste uitdaging is om elke mogelijke ‘nuance’ in heel de keten gitaar-pedalen-versterker ‘natuurlijk’ te laten klinken én volledig digitaal te laten werken. Het leek toen pure fictie maar intussen is het realiteit geworden. Dit soort techniek heeft men ‘digital modeling’ gedoopt, en ik kan je bevestigen dat zelfs de beste specialisten het er na zéér grondige en uitgebreide testen over eens zijn dat de verschillen met ‘the real stuff’ nauwelijks te onderscheiden zijn.

Maar als dit dan toch zo’n fantastische dingen zijn, waarom zie je ze dan niet op live optredens ? Eerst en vooral heeft zo’n apparaat de grootte van een … schoendoos. Als je op een rockconcert niet de traditionele ‘wall of amplifiers and cabinets’ ziet staan, voel je je bekocht, want die dingen horen daar staan, op z’n minst als stuk decor, en die moéten lawaai maken. Onderschat trouwens niet de invloed van sponsors van bekende en minder bekende merken. Je kan het vergelijken met de introductie van de elektrische auto, die moest binnendringen in de op traditionele brandstof draaiende automarkt.

Ook een belangrijke factor en waarschijnlijk voor velen een serieus obstakel: het meer dan behoorlijke prijskaartje. Toch heb ik me al eens de bedenking gemaakt om dat te vergelijken met de kostprijs van al je pedalen, versterkers en boxen. En niet in het minst te onderschatten: de scepsis, al dan niet van de puristen, te vergelijken met de zelfrijdende auto. Wat als je niet meer aan de knoppen van je pedalen en je versterkers kan draaien ? En hoe langt duurt het vooraleer ik er ‘mijn sound’ uit krijg die kràk hetzelfde moet klinken als mijn versterker ? Dit lijkt letterlijk de gitaarwereld op z’n kop te zetten.

Ongelooflijk, maar waar: intussen bestaan er zelfs gespecialiseerde firma’s die hele reeksen aan sound ‘packs’ verkopen. Stel je voor, de ganse dag in zo’n bedrijf niets anders doen dan elke mogelijke combinatie van settings van eender welke versterker én randapparatuur (pedalen) opnemen. Freaks !

Maar vermits onze aardbol nooit stil staat, zijn er intussen concurrenten bijgekomen, die nog grotere sprongen hebben gemaakt inzake techniek, zoals de Neural DSP Quad Cortex en iets recenter de IK Multimedia ToneX. Zelfs de kostprijs van deze laatste is drie keer minder dan die van zijn voorgangers. By the way: eind 2025 kon ik niet aan het aanbod weerstaan (zie 42. Tonex)

Doe in ieder geval eens de moeite om wat demo’s te bekijken en te beluisteren. Dan ben je tenminste op de hoogte, en dan moet je binnen 10 à 15 jaar niet komen uithuilen dat men je vierkant uitlacht omdat we nu nog steeds met z’n allen die grote boxen, versterkers en randapparatuur moeten sleuren.