02. Leiding
Publicatie: 01/01/2023
Het is heel erg aangewezen dat er slechts één leider in een groep zit, net zoals er slechts één dirigent in een orkest is. Het kan voorvallen dat er tijdens het spelen iets onverwacht of niet-afgesproken gebeurt. Op zo’n moment moet de leider zijn verantwoordelijkheid opnemen, in een fractie van een seconde een beslissing nemen en als in een reflex handelen. Gaat het een andere richting uit, dan is dat nog altijd beter dan dat de twijfel overheerst.
Ik heb het ooit meegemaakt tijdens een optreden van Santana in Vorst-Nationaal waar de linker helft van de groep verder speelde terwijl de rechter helft gestopt was. Een beetje later stopte de rechter helft terwijl de linker helft terug inviel. Carlos Santana zelf (not amused) stond te molewieken om iedereen terug op hetzelfde spoor te krijgen. Gegarandeerd dat heel de zaal dit was opgevallen.
Mij wordt geregeld ‘verweten’ dat ik een perfectionist ben, maar dat klopt niet. Perfectie is een utopie en bestaat dus niet, en ‘accidents will happen’. Fouten trachten te vermijden maar ook om er goed mee om te gaan is een levensles, ook in de muziek. Als je een fout maakt moet je je daar onmiddellijk kunnen overzetten en doorgaan. Anders blokkeer je en dan hapert de hele machine, waaronder je medemuzikanten en mogelijk de ganse groep. Denk aan Winston Churchill: “if you’re going through hell, keep going.”
Om het optimale te bereiken moet je eerst het perfecte trachten na te streven, anders leg je de lat automatisch te laag. Na een optreden heb ik meestal het gevoel van ‘tof, maar er is nog altijd verbetering mogelijk’. Noem het ambitie, noem het passie, noem het freaky, maakt voor mij niet uit. Zolang er maar niet op de lauweren gerust wordt en de sleur en slordigheid hun intrede doen.
Vergelijk het met sport: je mag op papier nog zo’n sterke ploeg hebben, elke wedstrijd moet gespeeld worden. Als je objectief en professioneel genoeg ingesteld bent weet je waar het goed of minder goed verliep en dat geeft mij steeds de nodige motivatie om de goede zaken te behouden en de minder goede te vermijden. Als groepsleider is het mijn ultieme betrachting dat na elk optreden ieder groepslid fier van het podium kan stappen.
Toch moet je ook de nodige discipline hebben om vanaf een bepaald moment niets meer te veranderen. In de studio heb ik meermaals ondervonden dat de magische ‘vibe’ aanwezig was, maar dat die in het eindresultaat verdwenen was omdat er teveel ‘verfijningen’ waren uitgevoerd. If it stands, keep it.
Het is niet erg als je iets anders doet dan afgesproken en/of verwacht of zelfs iets verkeerd doet, het is de manier waarop je er mee omgaat. Hoe dikwijls gebeurt het niet dat onze zanger ineens met een andere zanglijn of tekst begint te improviseren. Dat zorgt niet alleen voor onverwachte afwisseling maar geregeld ook voor hilariteit.
Het is ontzettend belangrijk dat je als een geolied geheel overkomt, wat zeker de nodige afspraken en discipline vereist. Dat zorgt er in ieder geval voor dat je niet op je bek gaat. Toch was Miles Davis niet te beroerd om een nummer na enkele seconden te stoppen als hij aanvoelde dat niet iedereen in hetzelfde ritme zat. Dat is ook de reden waarom ik veel belang hecht aan de intro en het einde van elk nummer.
In een autobus kunnen er veel mensen zitten, maar is er slechts één chauffeur.